Η εκτίμηση της 'προβληματικής' χρήσης ουσιών αποτελεί έναν από τους πέντε βασικούς επιδημιολογικούς δείκτες που εφαρμόζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την παρακολούθηση της έκτασης και των προβλημάτων από τη χρήση ουσιών. Συγκεκριμένα, ο δείκτης αυτός ('δείκτης προβληματικής χρήσης') αφορά την παραγωγή έγκυρων και αξιόπιστων εκτιμήσεων για τον αριθμό και τα χαρακτηριστικά των ατόμων τα οποία κάνουν υψηλού κινδύνου χρήση ψυχοδραστικών ουσιών, π.χ., χρήση οπιοειδών, κοκαΐνης και υπερβολικής χρήσης κάνναβης και δυνητικά θα απευθυνθούν στις εξειδικευμένες υπηρεσίες για βοήθεια. Περισσότερα για τον δείκτη, βλ. εδώ

Στην Ελλάδα εκτιμάται ότι περίπου από 0,82 έως 1,14 άτομα ανά 1.000 άτομα πληθυσμού ηλικίας 15-64 ετών κάνουν χρήση υψηλού κινδύνου (χρήση οπιοειδών). Η πιο πρόσφατη εκτίμηση αφορά το έτος 2023.

Πίνακας 2.1

Για το έτος 2023, ο συνολικός αριθμός των ατόμων που κάνουν χρήση υψηλού κινδύνου ηλικίας 15-64 ετών με κύρια ουσία τα οπιοειδή υπολογίζεται στα 6.375 άτομα, με 95% διάστημα εμπιστοσύνης 5.452 – 7.570 βάσει της καθιερωμένης ανάλυσης με τρεις πηγές. Σε σχέση με το μέγεθος του γενικού πληθυσμού αυτής της ηλικίας, αντιπροσωπεύει μία αναλογία 0,96 τοις χιλίοις (95% δ.ε. 0,82 – 1,14). Ο Πίνακας 2.1 παρουσιάζει τον αριθμό των ατόμων που υπολογίστηκε για το 2023 ότι κάνουν χρήση υψηλού κινδύνου κατά φύλο, ηλικία και τόπο κατοικίας. Η αντίστοιχη εκτίμηση για το 2022 ήταν 8.330 με 95% δ.ε. από 6.925 έως 10.212. Αν και τα διαστήματα εμπιστοσύνης είναι σχετικά μεγάλα, οι ετήσιες συνολικές εκτιμήσεις φαίνεται να ακολουθούν μία φθίνουσα τάση τα τελευταία χρόνια (βλ. Γράφημα 2.1)

Γράφημα 2.1

 

Ο Πίνακας 2.2 παρουσιάζει τον αριθμό των ατόμων που υπολογίστηκε ότι κάνουν ενέσιμη χρήση (κατά τον τελευταίο μήνα) για το 2023. Η συνολική εκτίμηση των 2.523 (95% δ.ε. 1.894 – 3.536) ατόμων είναι παρόμοια με την αντίστοιχη εκτίμηση της προηγούμενης χρονιάς (2022), η οποία ήταν 2.598 (95% δ.ε. 1.856 – 3.890) (Γράφημα 2.2).

Πίνακας 2.2Γράφημα 2.2

 

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Ο δείκτης επιπολασμού της χρήσης στον πληθυσμό που εφαρμόζει το ΕΚΤΕΠΝ στην Ελλάδα αποτελεί έναν από τους πέντε βασικούς επιδημιολογικούς δείκτες για την επικράτηση των προβλημάτων από τη χρήση ουσιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο που συντονίζονται από τον EUDA.
Στην Ελλάδα, ο δείκτης αυτός εφαρμόζεται από το ΕΚΤΕΠΝ από το 2002. 
Συγκεκριμένα, ο δείκτης αυτός ('δείκτης προβληματικής χρήσης') αφορά την παραγωγή έγκυρων και αξιόπιστων εκτιμήσεων για τον αριθμό και τα χαρακτηριστικά των ατόμων τα οποία κάνουν υψηλού κινδύνου χρήση ψυχοδραστικών ουσιών, π.χ. χρήση οπιοειδών, κοκαΐνης και υπερβολικής χρήσης κάνναβης, και δυνητικά θα απευθυνθούν στις εξειδικευμένες υπηρεσίες για βοήθεια.   
Για το έτος 2023, όπως και κάθε χρόνο, ο πιθανός αριθμός των ατόμων που κάνουν χρήση υψηλού κινδύνου στην Ελλάδα έχει υπολογιστεί με την εφαρμογή της διεθνώς προτιμώμενης μεθόδου των πολλαπλών εγγραφών (multiple records ή capture-recapture), στα ετήσια δεδομένα του Δείκτη Αίτησης Θεραπείας. Σε αυτή τη μεθοδολογία η προσαρμογή ενός κατάλληλου στατιστικού μοντέλου στις εγγραφές ατόμων με προβλήματα χρήσης ουσιών από τρεις πηγές πληροφόρησης (ΚΕΘΕΑ, Μονάδα Απεξάρτησης Τοξικομανών 18 ΑΝΩ (ΨΝΑ), λοιπό δίκτυο) επιτρέπει την εκτίμηση του μεγέθους του ‘κρυμμένου πληθυσμού’ των ατόμων που δεν παρουσιάστηκαν σε καμία θεραπευτική υπηρεσία κατά τη διάρκεια του έτους. Σύμφωνα με αυτή τη διαδικασία, το ‘άτομο που κάνει υψηλού κινδύνου χρήση οπιοειδών’ ορίζεται ως μέλος του πληθυσμού των ατόμων που κάνουν χρήση οπιοειδών οι οποίοι ενδέχεται κάποια στιγμή να ζητήσουν τη βοήθεια μιας θεραπευτικής υπηρεσίας για τη χρήση τους. Τα άτομα που λαμβάνουν θεραπεία με αγωνιστές οπιοειδών αποτελούν ξεχωριστό πληθυσμό ο οποίος δεν προσμετράται σε αυτή τη διαδικασία.

 

Αρχεία Σύνδεσμοι
Άτομα που κάνου χρήση υψηλού κινδύνου - Ετήσια Έκθεση ΕΚΤΕΠΝ 2025 (δεδομένα 2023)

Άτομα που κάνου χρήση υψηλού κινδύνου - Ετήσια Έκθεση ΕΚΤΕΠΝ 2025 (δεδομένα 2023)