Το ΕΚΤΕΠΝ λειτουργεί στην Ελλάδα δύο μηχανισμούς ανίχνευσης και προειδοποίησης που έχουν θεσπιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο και συντονίζονται από τον EUDA: το Σύστημα Έγκαριης Προειδοποίησης για νέες ουσίες (ΣΕΠ) και το Σύστημα Επαγρύπνησης για τα Ναρκωτικά (EDAS). 

Το ΣΕΠ δημιουργήθηκε το 1997 και αποτελεί ένα μηχανισμό ταχείας ανταπόκρισης στην εμφάνιση νέων ψυχοδραστικών ουσιών (ΝΨΟ) που μπορεί να θέτουν σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία. Μέσω του ΣΕΠ συγκεντρώνονται και αξιολογούνται έγκαιρα στοιχεία για την εμφάνιση και κυκλοφορία ΝΨΟ, αλλά και για νέους τρόπους χρήσης ή επικίνδυνους συνδυασμούς ουσιών. Τα στοιχεία συλλέγονται μέσω Εθνικού Δικτύου Πληροφόρησης στο οποίο περιλαμβάνονται: το Γενικό Χημείο του Κράτους, οι Αρχές Επιβολής του Νόμου, τοξικολογικά, ιατροδικαστικά και αναλυτικά εργαστήρια, το Κέντρο Δηλητηριάσεων, ο ΕΟΠΑΕ και υπηρεσίες μείωσης της βλάβης. Η αξιολόγησή τους γίνεται από ειδική Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων, στη συνέχεια ενημερώνονται όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, και, όπου απαιτείται, τα ευρήματα κοινοποιούνται στον EUDA, ενισχύοντας την ετοιμότητα και την έγκαιρη λήψη μέτρων για τη δημόσια υγεία σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Περισσότερα για την λειτουργία του ΣΕΠ στην Ελλάδα εδώ και στην Ευρώπη εδώ. 

Το EDAS δημιουργήθηκε το 2024 προκειμένου να ενισχύσει την ετοιμότητα και τις δυνατότητες ανταπόκρισης σε σοβαρούς κινδύνους που συνδέονται με τα ναρκωτικά (άμεσους ή έμμεσους) στην Ευρώπη/ΕΕ, με επιπτώσεις στην υγεία, την κοινωνία και την ασφάλεια. Συμπληρώνει το ΣΕΠ που αφορά ΝΨΟ, καλύπτοντας κινδύνους που δεν περιορίζονται μόνο σε «νέες» ουσίες. Περισσότερα για την λειτουργία του EDAS στην Ελλάδα εδώ και στην Ευρώπη εδώ.