Στοιχεία για τις εισόδους στη θεραπεία για χρήση ουσιών στην Ελλάδα συλλέγονται μέσω του συστήματος του Δείκτη Αίτησης Θεραπείας (ΔΑΘ) του ΕΚΤΕΠΝ και του Οργανισμού της ΕΕ για τα Ναρκωτικά . Για το 2023 τα στοιχεία προήλθαν από συνολικά 125 δομές των αναγνωρισμένων υπηρεσιών παροχής συμβουλευτικής, θεραπείας ψυχοκοινωνικής υποστήριξης (ψυχοκοινωνικά ή ‘στεγνά’ θεραπευτικά προγράμματα), σωματικής αποτοξίνωσης και θεραπείας με αγωνιστές οπιοειδών (‘υποκατάστασης’) (αναφέρονται στο εξής ως ‘προγράμματα θεραπείας’) που απέστειλαν στο ΕΚΤΕΠΝ σχετικά δεδομένα. Συνοπτικά, τα δεδομένα για τα χαρακτηριστικά των ατόμων που εισέρχονται ετησίως στη θεραπεία για χρήση ουσιών παρουσιάζονται στον Πίνακα 3.1.

Είσοδοι στη θεραπεία για χρήση ουσιών

Περίπου τεσσερισήμισι χιλιάδες (n=4.579) άτομα εισήλθαν το 2023 στα προγράμματα θεραπείας για χρήση ουσιών και συμπλήρωσαν το ΔΑΘ/ΔΕΜΑ. Ο αριθμός αυτός ήταν το 2023 αυξημένος κατά 28% συγκριτικά με το 2022 και κατά 16% συγκριτικά με πριν από μία 5ετία (2019), αν και οριακά μειωμένος (-4% ποσοστιαία μεταβολή) συγκριτικά με πριν από μία 10ετία (2014, Γράφημα 3.1). Η σημαντική αύξηση από το 2022 στο 2023 οφείλεται κυρίως στο ότι για πρώτη φορά το 2023 η βάση δεδομένων του ΔΑΘ/ΔΕΜΑ εμπλουτίστηκε με στοιχεία από 20 προγράμματα φυλακών^[1]. Ανεξαρτήτως των μεθοδολογικών αλλαγών, συνολικά σε εύρος τριετίας, η αύξηση παραμένει και είναι ενδεικτική μιας ενδεχόμενης αύξησης του ρυθμού εισόδου νέων ατόμων στην προβληματική χρήση ουσιών, αλλά μιας ευκολότερης πρόσβασης σημαντικού μέρους του πληθυσμού που έχει ανάγκη στα προγράμματα.

[1] Οι συνολικά 793 μοναδικές (διακριτές) είσοδοι που καταγράφηκαν το 2023 στα 20 αυτά προγράμματα φυλακών συνιστούν το 78% του αριθμού των 1.012 εισόδων που αποτελεί τη διαφορά συνολικά στις εισόδους στα προγράμματα θεραπείας στη χώρα από το 2022 (n=3.567) στο 2023 (n=4.579). Έτσι, ενώ έως και το 2022 οι είσοδοι στα προγράμματα φυλακών αποτελούσαν το 1,8% των εισόδων συνολικά στη χώρα, το 2023 το ποσοστό αυτό ανήλθε στο 18%.